Za zdrowie Pań i Panów!

„Za zdrowie Pań” to kultowy przebój Edward Hulewicz z 1974 roku. Utwór, traktowany niemal jak hymn Dnia Kobiet, może być dobrym punktem wyjścia do rozmowy o niezwykle ważnej kwestii – profilaktyce i dbaniu o zdrowie kobiet.

Nie zapominamy jednak o Panach. Z okazji nadchodzącego Dnia Mężczyzn (10 marca) przypominamy: troska o siebie jest zawsze w modzie. Do badań profilaktycznych zachęcamy zarówno kobiety, jak i mężczyzn.

Zdrowie kobiet 

Okres przekwitania wiąże się z licznymi zmianami hormonalnymi, które mogą wpływać na samopoczucie i stan zdrowia. Uderzenia gorąca, zaburzenia snu, obniżenie nastroju, problemy metaboliczne, ginekologiczne czy urologiczne – to częste wyzwania kobiet po menopauzie. Coraz częściej pojawiają się także problemy onkologiczne i około­onkologiczne.

Kluczowe znaczenie mają:

• regularne wizyty lekarskie,

• systematyczna diagnostyka,

• czujność wobec niepokojących objawów,

• świadoma obserwacja własnego organizmu.

Kompleksowa opieka w Warszawie

Z myślą o kobietach powstał Warszawski Instytut Zdrowia Kobiet (WIZK) – miejsce oferujące kompleksową opiekę medyczną dla pacjentek w każdym wieku.

Zakres świadczeń obejmuje m.in.:

• ginekologię (w tym onkologiczną i geriatryczną),

• endokrynologię,

• neonatologię,

• leczenie niepłodności,

• pełne zaplecze diagnostyczne (biopsje, USG, TK, rezonans).

W Instytucie działa również:

• Poradnia Fotodynamiczna – wykorzystująca światło i barwniki fotouczulające do niszczenia patologicznych komórek,

• Poradnia Urodynamiczna – specjalizująca się w diagnostyce i leczeniu zaburzeń dolnych dróg moczowych,

• wsparcie psychologiczne i psychiatryczne dla pacjentek.

Profilaktyka raka piersi

Rak piersi pozostaje najczęściej diagnozowanym nowotworem złośliwym u kobiet w Polsce. Ryzyko wzrasta po 50. roku życia, dlatego regularne badania przesiewowe mają kluczowe znaczenie.

Program NFZ zapewnia kobietom w wieku 45–74 lat bezpłatną mammografię (przy spełnieniu określonych kryteriów). Wczesne wykrycie choroby znacząco zwiększa szanse na skuteczne leczenie.

Szczegóły: https://pacjent.gov.pl/program-profilaktyczny/profilaktyka-raka-piersi

Zdrowie mężczyzn

Profilaktyka jest równie ważna w przypadku mężczyzn. Andropauza, choć przebiega wolniej niż menopauza, może wiązać się ze spadkiem testosteronu, problemami urologicznymi (np. przerost prostaty), zaburzeniami erekcji, obniżeniem nastroju czy zwiększonym ryzykiem chorób serca.

Regularne badania pozwalają wcześnie wykryć niepokojące zmiany i skutecznie im przeciwdziałać.

Program profilaktyczny „Moje Zdrowie”

Zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn, kluczowym wyzwaniem pozostaje profilaktyka, regularne kontrole i diagnostyka. Z myślą o tym, od 1 maja 2025 r. w całej Polsce został uruchomiony program Moje Zdrowie, skierowany m.in. do osób w wieku 60+. Celem programu jest wczesne wykrywanie problemów zdrowotnych wymagających interwencji medycznej. Program realizuje cele strategiczne zawarte w „Polityce społecznej wobec osób starszych 2030” oraz rekomendacje NIK dotyczące opieki geriatrycznej. Ma wzmacniać profilaktykę, promować zdrowy styl życia i ułatwiać wczesne wykrywanie chorób, w tym otępiennych.

Seniorzy mogą co trzy lata zgłosić się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej w celu oceny ogólnego stanu zdrowia.

Podstawą kwalifikacji do badań w ramach programu profilaktycznego „Moje Zdrowie” jest ankieta zdrowotna, którą pacjent może wypełnić samodzielnie poprzez Internetowe Konto Pacjenta (IKP), lub z pomocą personelu medycznego w placówce podstawowej opieki zdrowotnej (POZ).

Przychodnia (POZ) kontaktuje się z pacjentem w ciągu 30 dni, po przeanalizowaniu odpowiedzi z ankiety. Na podstawie udzielonych odpowiedzi pacjent otrzymuje indywidualnie dobrany pakiet badań diagnostycznych.

Badania podzielone są na pakiet podstawowy i rozszerzony. W pakiecie podstawowym zlecone są te same badania dla wszystkich.

Zakres podstawowy badań diagnostycznych (dla każdego, kto wypełni ankietę):

• morfologia krwi,
• glukoza,
• kreatynina (z eGFR),
• lipidogram (cholesterol całkowity, LDL, HDL, triglicerydy),
• TSH (hormon tyreotropowy),
• badanie ogólne moczu.

Z kolei badania rozszerzone zależą od wieku, płci i czynników ryzyka.

• Osoby pomiędzy 20 a 40 rokiem życia – otrzymają dodatkowo badania na lipoproteinę A.
• Mężczyźni po 50 roku życia – otrzymają pakiet podstawowy i PSA.
• Osoby z czynnikami ryzyka chorób wątroby  –dostaną oprócz pakietu podstawowego jeszcze pakiet enzymów wątrobowych i/lub anty-HCV.

Poza badaniami laboratoryjnymi:

• Osoby po 40 roku życia – jeśli będą mieć stwierdzoną ocenę ryzyka sercowo-naczyniowego, będą miały wykonaną skalę SCORE2, SCORE2OP lub SCORE2 Diabetes (testy służące do szacowania oceny ryzyka wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych)
• Osoby po 60 roku życia – jeśli w ankiecie zostanie stwierdzone ryzyko istnienia zaburzeń poznawczych, będą miały wykonaną skalę mini-COG (szybki test przesiewowy służący do wczesnego wykrywania zaburzeń poznawczych i otępienia)

W zależności od wieku, w indywidualnym planie zdrowotnym – pacjent otrzyma kalendarz badań profilaktycznych w profilaktyce onkologicznej i listę zalecanych szczepień ochronnych.

Po wykonaniu badań pacjent umawia się na wizytę podsumowującą, którą może przeprowadzić lekarz, pielęgniarka lub położna. Personel medyczny zinterpretuje wyniki ankiety i badań, a także ułoży plan zdrowotny zawierający:

• czynniki ryzyka rozwoju chorób,
• zalecenia dotyczące zdrowego stylu życia, diety i aktywności fizycznej,
• informacje o konieczności wykonania dalszych badań profilaktycznych,
• indywidualne zalecenia wynikające z wykrytych zagrożeń zdrowotnych,
• rekomendowany kalendarz szczepień,
• inne interwencje prozdrowotne dopasowane do stanu zdrowia pacjenta.

Nie odkładajmy badań na później. Zdrowie nie poczeka na „lepszy moment” – zadbajmy o nie dziś, dla siebie i swoich bliskich.

04.03.2026