ChatGPT – czym jest i co umie? #Pokolenia 49

GPT to Generative Pre-Trained Transformer, czyli „wstępnie wytrenowany transformator generatywny”. Innymi słowy to nowatorskie narzędzie generujące tekst na podstawie danych, którymi został „wytrenowany” lub „nakarmiony”.

Aktualna wersja GPT-3 generuje teksty, korzystając z ponad 8 mln artykułów z Wikipedii, bazując łącznie na 175 mld parametrów. Wykorzystuje do tego sztuczną inteligencję. Żeby korzystać z chatu, trzeba zarejestrować się na stronie chat.openai.com. Po założeniu konta można zadawać pytania po angielsku, ale i w języku polskim. Trafność odpowiedzi czasami jest zaskakująca, ale chatowi zdarza się też, jak mówi jego współtwórca, Wojciech Zaremba, „halucynować” – dawać odpowiedzi, które nie są prawdziwe. Mankamentem najnowszej dostępnej wersji jest to, że nie korzysta z aktualnych treści – chat został wytrenowany na tekstach napisanych do 2021 r.

Jego następca – GPT-4 – to narzędzie multimodalne. Oznacza to, że pracuje nie tylko z tekstem, lecz także z obrazami. Można przesyłać mu zdjęcia i filmy, a on jest w stanie opisać, co widzi. Tworzy również obrazy na zamówienie – według podanego opisu. Więcej, tworzy też wideo!

Przygotowując numer do druku, nie mamy jeszcze możliwości skorzystania z wersji GPT-4. Zatrudniliśmy za to do pracy ChatGPT-3: wydaliśmy mu polecenie, by napisał artykuł o polskich zwyczajach wielkanocnych. „Podaj ciekawostki, potrawy, zwyczaje regionalne. Wyjaśnij genezę tych świąt” – brzmiała część naszego polecenia. Poniżej przeczytacie wygenerowany przez niego tekst – nie poddaliśmy go ani redakcji, ani korekcie. Myślicie, że zabierze nam pracę? 😉

Wielkanoc to jedno z najważniejszych świąt chrześcijańskich obchodzone w Polsce i na całym świecie. Jest to czas radości, pojednania i nadziei na odrodzenie. Polskie zwyczaje wielkanocne są bardzo bogate i różnorodne, a ich historia sięga wielu wieków.

Geneza świąt Wielkanocnych

Wielkanoc to święto ruchome, obchodzone w pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni księżyca. Święto to upamiętnia Zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa, które jest centralnym wydarzeniem chrześcijaństwa. Według Ewangelii, Jezus umarł na krzyżu w piątek, a trzeciego dnia zmartwychwstał. Wielkanoc jest zatem świętem nadziei i ożywienia.

Polskie zwyczaje wielkanocne

Polskie zwyczaje wielkanocne różnią się w zależności od regionu, ale istnieją również zwyczaje wspólne dla całego kraju.

Palmy wielkanocne

Jednym z charakterystycznych zwyczajów wielkanocnych w Polsce są palmy wielkanocne. Palmy to ozdobione gałęzie związane związane w kształt wieży, ozdobione kolorowymi wstążkami i papierowymi kwiatami. W niektórych regionach Polski palmy osiągają nawet kilkanaście metrów wysokości.

Baranki wielkanocne

Baranki wielkanocne to charakterystyczne ciasteczka w kształcie baranka, symbolizujące ofiarę, którą złożył Jezus Chrystus. Są one przygotowywane z ciasta kruchego, a ich dekoracja zależy od regionu.

Jajka wielkanocne

Jajka wielkanocne to jeden z najważniejszych symboli polskiej Wielkanocy. Według tradycji, jajka maluje się na kolor czerwony, symbolizujący krew Chrystusa, lub na inne kolory, np. zielony, symbolizujący nadzieję na nowe życie. W niektórych regionach Polski jajka ozdabia się woskiem, dzięki czemu powstają na nich piękne wzory.

Święconka

Święconka to tradycyjne polskie śniadanie wielkanocne, podczas którego spożywa się jajka, kiełbasę, chleb, masło, sól i chrzan. Wszystkie produkty na stole są wcześniej poświęcone przez księdza. Święconka to czas radości, ale także refleksji i modlitwy.

Zwyczaje regionalne

Polska jest krajem zróżnicowanym kulturowo, co wpływa na różnorodność zwyczajów wielkanocnych w poszczególnych regionach.

Na Mazowszu i w Wielkopolsce

W tych regionach popularne są tradycyjne śpiewy wielkanocne, zwane także rekolekcjami śpiewanymi. Śpiewy te mają charakter religijny i często opowiadają o historii Zmartwychwstania. W Wielkopolsce popularne są także pokazy tańców ludowych oraz wyścigi konne.

Na Śląsku

W tym regionie popularny jest zwyczaj chodzenia po domach z koszyczkiem świątecznym, w którym znajdują się jajka, chleb, sól, kiełbasa, chrzan i baranki. Podczas wizyt, odwiedzający składają życzenia i błogosławią domostwo. Zwyczaj ten nazywa się “kropidło” lub “krzepienie”. Na Śląsku popularne są także pokazy tradycyjnych tańców ludowych oraz tzw. “królicze biegi”, czyli biegi z przeszkodami organizowane dla dzieci.

Na Podhalu

Na Podhalu tradycyjnie przygotowuje się “kaszotto”, czyli zupę z kaszy gryczanej, kiełbasy i boczku. W tym regionie popularne są także przepięknie zdobione pisanki oraz figury z piernika, nazywane “bacówkami”. Podhale słynie również z pięknych strojów ludowych oraz tańców góralskich.

Na Kujawach i w Wielkopolsce

W tych regionach popularne są tzw. “smigus-dyngusy”, czyli zabawy wodne, w których uczestnicy polewają się wodą. Dawniej woda symbolizowała oczyszczenie i odnowienie, co było związane z tradycyjnym zwyczajem zanurzania w wodzie. Obecnie “smigus-dyngusy” to przede wszystkim okazja do dobrej zabawy i integracji.

Podsumowanie

Polskie zwyczaje wielkanocne są bardzo bogate i różnorodne, a ich historia sięga wielu wieków. To czas radości, pojednania i nadziei na odrodzenie. W Polsce, obok zwyczajów wspólnych dla całego kraju, istnieją również tradycje regionalne, które wprowadzają dodatkową różnorodność i kolor w obchody Wielkanocy. Polacy zawsze z wielkim zapałem świętują Wielkanoc, a przygotowania do niej są czasem wzmożonej aktywności kulinarnej i artystycznej. Wszystko po to, by ten wyjątkowy czas był jeszcze bardziej wyjątkowy i pełen radości.